Papieskie Encykliki

Encyklika to najwyższej rangi urzędowy dokument papieski, skierowany do całego Kościoła lub do grupy wiernych.

W czasie swego pontyfikatu Papież Jan Paweł II ogłosił czternaście encyklik, poruszając w nich najistotniejsze problemy z zakresu doktryny wiary Kościoła, jego organizacji , życia chrześcijańskiego, kultu oraz kwestii społecznych.

„Redemptor hominis” (4 marca 1979 r.) pierwsza encyklika Jana Pawła II poświęcona jest godności człowieka odkupionego przez Jezusa Chrystusa. Zawierzając na początku swego pontyfikatu wszystko Chrystusowi, Papież pisał w niej: „Odkupiciel człowieka Jezus Chrystus jest ośrodkiem wszechświata i historii. Człowiek odnajduje w nim swoją właściwą wielkość, godność i wartość swego człowieczeństwa”

W „Redemptor hominis” przedstawiona została szeroka wizja zaangażowania Kościoła w świecie. Znalazł się w niej apel o sprawiedliwość społeczną , poszanowanie praw człowieka, w tym i wolność religii, o solidarność z biednymi, a także o posoborową odnowę Kościoła , jedność chrześcijan i dialog z innymi religiami.

„Dives in misericordia” (30 listopada 1980 r.) encyklika o Bożym Miłosierdziu jest w głównej mierze poświęcona jego problematyce oraz jego znaczeniu w moralności chrześcijańskiej. II encyklika w sposób wyraźny odnosi się do Osoby Boga Ojca bogatego w miłosierdzie. Jan Paweł II dał w niej teologiczne pogłębienie dla kultu Bożego Miłosierdzia, podkreślając, iż nie polega ono na najbardziej współczującym spojrzeniu na zło moralne, fizyczne czy materialne, ale „w swoim właściwym i pełnym kształcie objawia się jako dowartościowywanie , jako podnoszenie w górę , jako wydobywanie dobra spod wszelkich nawarstwień zła, które jest w świecie i w człowieku”

„Laborem exercens” (14 września 1981 r.) encyklika o pracy ludzkiej powstała z okazji 90 rocznicy encykliki „Rerum novarum”. Stanowi ona analizę problematyki pracy ludzkiej w warunkach współczesnego świata. Papież rozwija w niej ideę pierwszeństwa osoby ludzkiej wobec rzeczy i samej pracy, która, według niego, powinna być środkiem utrzymania i pomnażania dobrobytu kraju oraz samorealizacji człowieka.

„Slavorum apostoli” (2 czerwca 1985) encyklika w tysięczną rocznicę dzieła ewangelizacji św. Cyryla i Metodego, poświęcona misyjnym dziełom Kościoła. Jan Paweł II ukazuje w niej ogromne znaczenie świętych Apostołów Słowian Cyryla i Metodego dla kultury i ekumenizmu. Papież przedstawia też sposoby pokonywania podziałów między narodami, jak również miedzy Kościołami chrześcijańskimi.

„Dominumet vivificantem” (18 maja 1986 r) encyklika o Duchu Świętym w życiu Kościoła i świata. Jan Paweł II nawiązuje w niej do wiary Kościoła, sformułowanej na Soborze Powszechnym w Konstantynopolu w 381 r. i wyznawanej do dziś w credo. Papież naucza w tej encyklice o tym, że Duch Swięty pozwala nam zobaczyć grzech w świetle miłosiernej, przebaczającej miłości Boga

„Redemptoris Mater” (25 marca 1987) encyklika o błogosławionej Maryi dziewicy, w życiu pielgrzymującego Kościoła. Jest to najważniejszy dokument Jana Pawła II o Matce Bożej . Następuje w nim przypomnienie soborowej nauki o obecności Bogurodzicy w tajemnicy Chrystusa i Kościoła. Ukazuje zarazem szczególne miejsce i rolę Maryi w Kościele oraz macierzyńskie pośrednictwo wynikające z jej podwójnego związku z Chrystusem i Kościołem.

„Sollicitudo rei socialis” (30 grudnia 1987) encyklika z okazji 20. rocznicy ogłoszenia „Populorum progressio ” . Koncentruje się ona na kwestiach społecznych, przypominając o istnieniu poważnych patologii w świecie, zwłaszcza w zakresie zagrożenia życia ludzkiego i pokoju. Papież szczególny akcent położył na konieczność uwzględnienia w posłudze Kościoła tzw. opcji preferencyjnej na rzecz ubogich, którymi są ludzie pozbawieni nie tylko dóbr materialnych, ale także duchowych. Zachęca również do angażowania się w kształtowanie stosunków społecznych zgodnie z zasadą solidarności, a nie przez eliminację przeciwników politycznych czy przemoc.

op. Katarzyna Kopańska